Koło Przewodników PTTK w Sandomierzu

ul.Rynek 12; 27-600 Sandomierz

 IMG 9643

HISTORIA KOŁA PRZEWODNIKÓW PTTK w SANDOMIERZU

Istnienie przewodnictwa turystycznego w Sandomierzu związane jest z powstaniem w 1910 roku Oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

Działalność na polu turystyki w Sandomierzu wzmogła się po roku 1918. Wówczas nielicznie przybywające do nas wycieczki oprowadzali działacze tut. Oddziału : Józef Pietraszewski, ks. Andrzej Wyrzykowski, Stanisław Karpowicz, Roman Koseła.

W okresie międzywojennym oprowadzali też wycieczki członkowie Kółka Krajoznawczego działający w Gimnazjum Męskim w Sandomierzu. Kończyli oni kursy dla przewodników po Sandomierzu organizowane przez Polskie Towarzystwo Krajoznawcze. Jednym z takich przewodników był Stanisław Walczyna - działacz sandomierskiego krajoznawstwa. Ci młodzi członkowie PTK oprowadzali turystów aż do 1939 r.

Członkowie PTK - przewodnicy podczas II wojny światowej byli mocno zaangażowani w prace konspiracyjne i tajne nauczanie. W 1940 r. nastąpiły pierwsze aresztowania. Z rąk hitlerowców zginęli : Roman Koseła, Aleksander Patkowski, Lucjan Grabara, Stefan Żarski.

Oddział PTK wznowił działalność w 1946 r. Wycieczki oprowadzają w tym czasie nieliczni przewodnicy :Józef Pietraszewski, Wincenty Burek, Mieczysław Wolski, Józef Baczyński. Już w 1946 roku zorganizowano kurs przewodnicki który ukończyły 4 osoby. Od 1948 r. wzmaga się ruch turystyczny, a zarazem zapotrzebowanie na przewodników.

W 1956 r. pracownica muzeum sandomierskiego Krystyna Wachowicz nawiązuje kontakt z grupą sandomierskich nauczycieli którzy oprowadzają po mieście przybyłe do muzeum wycieczki. Wśród współpracujących nauczycieli należy wymienić : Wincentego Burka, Tadeusza Grzesiaka, Józefa Nowaka, Zbysława Stanka, Mieczysława Wolskiego, Tadeusza Grzesiaka. Okres ten był ciężki, ponieważ nieuregulowane były sprawy organizacyjne (stawki za usługi, zgłoszenia wycieczek, zlecenia itp.). Spowodowało to konieczność zorganizowania przy Oddziale PTTK w Sandomierzu Sekcji Przewodników. Została ona powołana 12 marca 1957 r. a jej pracą kierował ówczesny prezes Oddziału Mieczysław Wolski. To on zorganizował pierwszy po wojnie kurs przewodnicki, który niestety nie został zakończony egzaminami i nadaniem uprawnień. W latach 1958-59 istniała przejściowo druga sekcja nazwana Młodzieżową Sekcją Przewodników, której opiekunem był Józef Nowak. W kwietniu 1959 r. Sekcję Młodzieżową włączono do Sekcji Przewodników i tak powstało Koło Przewodników Sandomierskich. Przewodniczącym Koła został Józef Nowak.

Pierwsze legitymacje przewodnickie otrzymali w 1959 r. z okręgu PTTK w Kielcach koledzy :

Wincenty Burek, Józef Nowak, Zbysław Stanek, Mieczysław Wolski, Józef Gałach, Józef Pietraszewski.

Na przełomie 1959/60 ówczesny prezes Koła Józef Pietraszewski organizuje nowy kurs na przewodnika po Sandomierzu. Egzamin zdaje 27 osób i dostają świadectwa wydane przez Oddział PTTK w Sandomierzu i legitymacje z Zarządu Okręgowego w Kielcach.

Od listopada 1961 r. do maja 1962 r. trwa nowy kurs na przewodnika po Sandomierzu i okolicy. Uczestnicy kursu po zdaniu egzaminu teoretycznego i praktycznego przed Komisją Kwalifikacyjno - Egzaminacyjną przy WKKiT w Kielcach otrzymali legitymacje uprawniające do oprowadzania wycieczek po Sandomierzu i okolicy. Zostali zakwalifikowani już jako przewodnicy turystyczni. Kurs ukończyło 25 osób.

W latach 1962-1964 działalnością Koła kierował znany literat, autor wielu opowiadań i gawęd sandomierskich Wincenty Burek.

W związku z zwiększającym się zapotrzebowaniem na usługi przewodnickie zorganizowano w 1966 r. następny kurs na przewodnika po Sandomierzu i okolicy. Uprawnienia przewodnickie otrzymały 33 osoby.

Od 1967 r. przewodnicy sandomierscy używają swojej odznaki przewodnickiej. Odznaka "Przewodnik PTTK Ziemia Sandomierska" została wykonana według projektu Stefana Osemlaka. Wykonanie odznaki przewodnickiej jest w dużym stopniu zasługą przewodniczącej Koła Krystyny Wachowicz.

W roku 1967 jest już w sandomierskim Kole 97 przewodników. Rok 1968 to rok kiedy przewodnicy sandomierscy kupują mundury przewodnickie.

Aby sprostać zapotrzebowaniu wzrastającego ruchu turystycznego Zarząd Koła PTTK w Sandomierzu zorganizował w 1969 r. kolejny kurs przewodnicki. Przewodnikami zostały 33 osoby.

Rok 1970 to rok w którym zostaje zorganizowany kurs dla przewodników po Ziemi Sandomierskiej. Grono przewodników powiększa się o 34 osoby. W tym też roku obchodziliśmy 60 lat PTTK w Sandomierzu. Z tej okazji odbył się Jubileuszowy Zjazd w którym uczestniczyli nie tylko przewodnicy sandomierscy ale także władze wojewódzkie i miejskie.

Sezon jesienno-zimowy 1970-1971 był okresem intensywnych szkoleń przewodnickich w związku z mającą nastąpić weryfikacją uprawnień przewodnickich. W wyniku tych weryfikacji na liscie przewodników zostało 90 osób.

W ramach poszerzania uprawnień w maju 1972 r. odbył się egzamin dla przewodników terenowych po woj. kieleckim. 9 osób otrzymało uprawnienia przewodnika po woj. kieleckim.

W1973 r. w wyniku nowego kursu na przewodnika po Sandomierzu i Ziemi Sandomierskiej przybywa do Koła 22 osoby.

Ten rok był dla Sandomierskiego Koła wyjątkowo pomyślny. Na listę sławnych przewodniczek wpisała się Janina Bąk, która zdobyła złoty laur na II Krajowym Konkursie Krasomówstwa Przewodników PTTK w Golubiu-Dobrzyniu.

W 1998 r. za sprawą prezesa Koła Janusza Pawłowskiego Koło ma swój sztandar. Projekt sztandaru wykonał Janusz Pawłowski. Uroczyste poświęcenie i wręczenie Sztandaru Koła Przewodników PTTK miało miejsce w kościele św. Jakuba w Sandomierzu odbyło się 13 grudnia 1998 r. Poświeceniu Sztandaru towarzyszyło obranie Patrona naszego Koła. Został nim św. Andrzej Bobola, związany z Ziemią Sandomierską.Duże zapotrzebowanie na usługi przewodnickie wymagało od kolejnych Zarządów organizowania kolejnych kursów na przewodników. Kursy takie były po 1974 r. przeprowadzone w latach 1975-76, 1978, 1984, 1986, 1989, 2002-2003, 2005-2006, 2008-2009, 2010-2011

Trzeba powiedzieć, że realizację wszelkich zamierzeń dokonujemy dzięki bardzo ofiarnej współpracy wszystkich przewodników.

Niezmiernie ważnymi wydarzeniami w życiu przewodnickiej braci jest udział w Zjazdach i Sejmikach Przewodnickich organizowanych od 1964 r. przez Koła działające w miastach należących do woj. kieleckiego, tarnobrzeskiego i świętokrzyskiego.

Od 2001 trwały prace przy wykonaniu kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej - Matki Przewodników. Inicjatywa tego przedsięwzięcia wyszła od Janusza Pawłowskiego, który obraz zaprojektował i społecznie wykonał. Obraz został poświęcony na Jasnej Górze w dniu 8 marca 2003 r. w czasie XIX Ogólnopolskiej Pielgrzymki Przewodników PTTK.

Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej- Matki Naszej Przewodnickiej

Obraz powstał z potrzeby serca społeczności przewodników sandomierskich i całego kraju jako wotum oddania się w opiekę Maryi.

Na płaszczu Matki Naszej, jako klejnoty oddania, umieszczonych jest ponad pięćdziesiąt odznak przewodnickich- ofiarodawców z wielu miast Polski.

Koło Przewodników Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Sandomierzu uzyskało zgodę Wielebnych Ojców Dominikanów, aby obraz mógł być umieszczony w kościele św. Jakuba Apostoła w Sandomierzu.

Święty Jakub jest patronem przewodników polskich.

W tym też kościele przewodnicy sandomierscy od wielu lat rozpoczynają liturgią świętą sezon turystyczny na pięknej i bogatej w historię Ziemi Sandomierskiej.

HYMN PRZEWODNICKI

My, przewodnicy Ojczystej Ziemi

Zwiążmy razem jeden krąg

W darze wszyscy jej ofiarujemy

Serca, myśli - dzieła rąk

Aby rosła, aby nam piękniała

Wszystkim szczęcie, wszystkim radość dała

Aby każdy ją kochał goręcej

Tu pracował, tutaj żył

Ziemio nasza przepięknej urody

Zawsze Polska- wolna dziś

Kocham Twoje i pola i wody

Z Tobą każda wolna myśl

Niech więc rośnie, niech wciąż nam pięknieje

W niej radości nasze i nadzieje

Chcemy dla niej poświęcić swe siły

Tu pracować, tutaj żyć.

 

Zarządy Koła Przewodników PTTK w Sandomierzu

1957-1959

Sekcja Przewodników

Mieczysław Wolski

Józef Nowak

Zbysław Stanek

Józef Pietraszewski

Jan Gałach

1959-1961

Józef Nowak

1962-1964

Przewodniczący Sekcji Przewodników - Wincenty Burek

1964-1966

Przewodniczący Sekcji Przewodników - Zbysław Stanek

1966-1969

prezes - Krystyna Wachowicz

wiceprezes - Danuta Targowska

sekretarz - Maria Wojniłko

skarbnik - Stanisław Ziółek

członkowie : Janina Bąk, Tadeusz Jerka, Henryk Sołtyk

1971-1973

prezes - Krystyna Wachowicz

wiceprezes - Juliusz Wentland

sekretarz - Danuta Targowska

skarbnik - Maria Wojniłko

członkowie : Janina Bąk, Alojzy Cichocki, Tadeusz Jerka, Henryk Sołtyk, Stanisław Ziółek

1973-1976

prezes - Krystyna Wachowicz

wiceprezes - Alojzy Cichocki

sekretarz - Maria Wojniłko

skarbnik - Janina Bąk

członkowie : Teresa Kubasiewicz, Danuta Targowska, Tadeusz Jerka, Henryk Sołtyk,

Juliusz Wendtland

1976-1978

prezes - Janina Bąk

wiceprezes - Tadeusz Jerka

wiceprezes - Jan Gałach

sekretarz - Aniela Kogut

skarbnik - Danuta Targowska

członkowie : Krystyna Wachowicz, Alojzy Cichocki,

Juliusz Wendtland

1979-1980

prezes - Stanisław Ziółek

wiceprezes - Andrzej Krzesimowski

wiceprezes - Andrzej Kaczmarek

sekretarz - Aniela Kogut

skarbnik - Kazimierz Pluta

członkowie : Zdzisława Królikowska, Józef Darski, Marek Juszczyk, Juliusz Wentland

1980-1982

prezes - Zdzisława Królikowska

wiceprezes - Janusz Pawłowski

wiceprezes - Józef Dul

sekretarz - Maria Bajkowska

skarbnik - Serafina Samsonowicz

członkowie : Danuta Budna, Mieczysław Jaskiernia, Sylwester Łysiak, Wojciech Majsak

1983-1984

prezes - Mirosław Majewski

wiceprezes - Celina Mąkosa

sekretarz - Maria Bajkowska

skarbnik - Mieczysław Jaskiernia

członkowie : Anna Michalska, Stanisław Czerwieński, Bogusław Kędziora, Wojciech Majsak, Marek Skocki

1985-1986

prezes - Mirosław Majewski

wiceprezes - Krystyna Wachowicz

wiceprezes - Bogusław Kędziora

sekretarz - Celina Mąkosa

skarbnik - Mieczysław Jaskiernia

członkowie : Maria Bajkowska, Danuta Targowska, Sylwester Łysiak,

1987-1989

prezes - Krystyna Wachowicz

wiceprezes - Alojzy Cichocki

wiceprezes - Piotr Sobolewski

sekretarz - Danuta Targowska

skarbnik - Marzena Kulikowska

członkowie : Joanna Jakus, Danuta Smardz, Sylwester Łysiak, Jan Wania

1989-1991

prezes - Krystyna Wachowicz

wiceprezes - Danuta Targowska

wiceprezes - Tadeusz Jerka

sekretarz - Barbara Jackowska

skarbnik - Halina Stec

członkowie : Mirosław Guźniczak, Piotr Sobolewski

1991-1992

prezes - Barbara Jackowska

wiceprezes - Tadeusz Jerka

sekretarz - Janina Biernacka

skarbnik - Krystyna Sławińska

członkowie : Maria Piątek, Halina Stec, Kazimierz Andura

1992-1993

prezes - Barbara Jackowska

wiceprezes - Janina Biernacka

wiceprezes - Kazimierz Andura

sekretarz - Krystyna Sławińska

skarbnik - Natalia Sapielak

członkowie : Maria Piątek, Halina Stec,

1993-1994

prezes - Barbara Jackowska

wiceprezes - Natalia Sapielak

sekretarz - Janina Biernacka

skarbnik - Krystyna Sławińska

członkowie : Aniela Kogut, Zdzisława Królikowska, Zofia Świtalska, Alojzy Cichocki,

Tadeusz Jerka

1995-1997

prezes - Krystyna Wachowicz

wiceprezes - Tadeusz Jerka

sekretarz - Danuta Targowska

skarbnik - Małgorzata Kandefer

członkowie : Monika Kozłowska, Halina Stec, Sylwester Łysiak

1997-1999

prezes - Janusz Pawłowski

wiceprezes - Danuta Targowska

sekretarz - Helena Zych

skarbnik - Anna Drozd

członkowie : Barbara Chudzik-Stąpór, Monika Kozłowska, Bogusław Kędziora

1999-2001

prezes - Janusz Pawłowski

wiceprezes - Danuta Targowska

sekretarz - Katarzyna Kasprzyk

skarbnik - Anna Drozd

członkowie : Monika Kozłowska, Marta Zimnicka, Michał Leszczyński

2001-2003

prezes - Janusz Pawłowski

wiceprezes - Danuta Targowska

sekretarz - Maria Rosiecka

skarbnik - Anna Drozd

członkowie : Bogumiła Szpindor, Marta Zimnicka, Bogusław Mądry

2003-2005

prezes - Janusz Pawłowski

wiceprezes - Danuta Targowska

sekretarz - Maria Rosiecka

skarbnik - Anna Drozd

członkowie : Bogumiła Szpindor, Marta Zimnicka, Bogusław Mądry

2005-2006

prezes - Wiesław Wierzchowski

wiceprezes - Jolanta Leszczyńska

sekretarz - Marek Łygas

skarbnik - Anna Drozd

członkowie : Wiesław Ciamaga, Bogusław Mądry

2006-2008

prezes - Wiesław Wierzchowski

wiceprezes - Jolanta Leszczyńska

sekretarz - Dorota Suska

skarbnik - Zofia Kołodziejska

członkowie : Dorota Gruszecka, Wiesław Ciamaga, Bogusław Mądry

od 2008- 2013

prezes - Dorota Królikowska

wiceprezes - Wiesław Wierzchowski

sekretarz - Zofia Kołodziejska

skarbnik - Bogusław Mądry

członkowie : Dorota Gruszecka do lipca 2010, Dorota Suska do lipca 2009, Janina Bąk, Zuzanna Mystkowska, Krzysztof Staniek od lipca 2010

2013 -

prezes - Elżbieta Kulita

wiceprezes - Krzysztof Staniek

sekretarz - Agnieszka Krzesimowska

skarbnik - Małgorzata Jońca

członkowie: Wiesław Wierzchowski, Andrzej Cebula, Andrzej Lewicki

Zarząd Koła w sezonie jesienno-zimowym organizuje czwartkowe szkolenia, terenowe wycieczki szkoleniowe, spotkania z ludźmi nauki i kultury. Odzwierciedleniem spotkań są zeszyty przewodnickie ukazujące się od 2008 roku. Na uwagę zasługują nowe cykliczne formy propagowania historii oraz walorów miasta i okolicy."Cudze chwalicie swego nie znacie " to od 2000 roku prowadzone przez przewodników tematyczne piesze wycieczki po Sadomierzu a po okolicy piesze i rowerowe. Program skierowany jest do tych, którzy chcą bliżej poznać piękno Sandomierza i okolicy.

Od 2004 roku przewodnicy przygotowują sześciolatki z sandomierskich przedszkoli do wiosennego Konkursu Krajoznawczego "Mam 7 lat i znam 100 letnią historię Sandomierza". W ramach propagowania regionu wśród najmłodszych odbywają się Rajdy Przedszkolaka. Coraz bardziej popularna staje się organizowana od 2009 roku przez przewodników z Koła sandomierskiego Pośpiewanka Turystyczna.

Koledzy z Koła Przewodników uczestniczą co roku w wielu imprezach turystycznych ogólnopolskich: jubileuszach, zjazdach kół i oddziałów, corocznej Pielgrzymce Przewodników na Jasną Górę jak również Przewodnickim śpiewograniu "Karpaty".

Prowadzona jest również systematycznie Kronika Koła, teksty i zdjęcia utrwalają historie przewodnictwa sandomierskiego.


Jubileusz 50-lecia zakończenia I i II kursu przewodnickiego

Uroczystości odbędą się 22 kwietnia 2012 roku; godz. 12.00

Kościół św. Jakuba w Sandomierzu

Program Jubileuszu:

Godz. 12.00 - Uroczysta msza święta

Po mszy świętej Sesja Jubileuszowa w Kaplicy św. Jacka

Spotkanie kawowe w krużgankach Klasztoru Dominikanów

Kurs przewodnicki 1959/1960

Bażant Zofia; Andura Kazimierz; Budzyń Waldemar; Bajkowska Maria; Cichocki Alojzy; Cichocka Helena; Florek Tadeusz; Gałach Henryk; Jaskiernia Zofia; Konarski Władysław; Lipiec Czesław; Leszczyńska Alina; Moskal Maria; Przytuła Stefan; Słupczyńska Teresa; Stec Janina; Sadok Krystyna; Tłustochowski Stanisław; Świerkula Helena; Teter Władysław; Cybulski Włodzimierz; Sadecka Zofia; Cynk Stanisław; Pituch Ligia; Kapusta Stefan; Dragan Stanisław; Zaręba Leszek

Bill Henryk; Jakubczyk Julian; Jerka Barbara; Łukawski Apolinary; Makulak Ryszard; Sobocińska Alicja; Skubida Aleksandra; Stanek Jerzy; Stanek Zygmunt; Staroń Jerzy; Żuliński Tadeusz.

Kurs przewodnicki 1961/1962

Augustyński Bronisław; Bąk Janina; Chruściel Helena; Cieślik Irena; Dywan Halina; Fularski Jerzy; Ferens Waldemar; Garboś Elżbieta; Gondek Henryka; Gielerak Danuta; Kubiś Janina; Lipiec Danuta; Nurowski Piotr; Marczewska Helena; Ostafijczuk Zofia; Samsonowicz Serafina; Szczypień Helena; Stanek Jerzy; Targowska Danuta; Wachowicz Krystyna; Woźna Bogumiła; Wrona Czesława; Wrona Kazimierz; Ziółek Stanisław; Żyła Marek